Başlangıç bateri ritimleri: sayarak çalınan örnekler

Başlangıç için bas davulu bir ve üçe, trampeti iki ve dörde yerleştirip üzerine düzenli hi-hat vuruşları ekleyebilirsin. Önce sesleri ayrı ayrı say, sonra aynı ana vuruşu koruyarak birleştir. Aşağıdaki örneklerde tek bir sesin eklenmesi, yer değiştirmesi veya çıkarılmasıyla ritmin nasıl değiştiğini göreceksin.

Sesleri tanımak için önce sanal davul aracında kısa bir deneme yapabilirsin. Ekran, seslerin zaman içindeki yerini karşılaştırmaya yarar; bagetin tepkisini, pedal kullanımını veya gerçek setin fiziksel düzenini öğretmez. Buradaki kısa alıştırmalar herhangi bir şarkının notası değildir ve başlamak için belirli bir hıza ulaşman gerekmez.

Çizelgede zaman soldan sağa ilerler

Her çizelge, 4/4’lük bir ölçüyü sekiz eşit konumla gösterir: “bir ve iki ve üç ve dört ve.” Bu örneklerde sayılar dört ana dörtlük vuruşu, “ve”ler de aralarındaki eşit bölümleri belirtir. X yeni ses başlangıcıdır. Çizgi işareti o çalgıda yeni vuruş yapılmadığını söyler. Aynı sütundaki işaretler aynı anda duyulur.

Üç satır hi-hat, trampet ve bas davuldur. Bir sütunda iki satır işaretliyse önce üsttekini sonra alttakini çalmazsın; ikisi o konumda birlikte başlar. Boş bir konum ise süreyi ortadan kaldırmaz. Sayarken o aralığı atlama. Bu bir öğrenme çizelgesidir; standart bateri notasındaki porte ve nota başlarının yerine geçen evrensel yazım biçimi değildir.

Trampetin iki ve dörtte duyulması, pek çok eşlikte tanıdık bir başlangıç düzeni verir. Burada onu karşılaştırma zemini olarak kullanıyoruz; her müzik türünün aynı şekilde çalındığını söylemiyoruz. Bir düzeni açık biçimde anlamak, başka bir örnekte neyin değiştiğini duymayı kolaylaştırır. Farklı yerleşimler otomatik olarak yanlış değildir.

Ritmi tek seferde değil, katman katman kur

Önce hiçbir ses çalmadan dört vuruş say. Sonra her sayıya bir hi-hat ekle. Ayrı bir denemede yalnız bas davul–trampet sırasını dinle: bas davul, trampet, bas davul, trampet. İki fikri ayrı takip edebildiğinde her sayıda hi-hat ile ilgili davulu birlikte başlat.

Eşzamanlı iki sesin arasına küçük bir bekleme giriyorsa yalnız bir ve ikiyi çalış. Birde bas davul ile hi-hat, ikide trampet ile hi-hat bulunur. Sayımı sürdürerek bu iki birleşimi değiştir. İlişki belirginleşince üç ve dördü ekle. İlk seferde bütün ölçünün kusursuz çıkması gereken bir koordinasyon sınavı yapmıyorsun.

Gerçek bateride her sesi üreten hareketin ayrıca öğrenilmesi gerekir. Bilgisayarda bas davul kısayoluna parmakla basmak, bas davul pedalını kullanmakla aynı hareket değildir. Sesin yerini anlama çalışması ile fiziksel teknik çalışmasını ayır. Enstrümana erişimin yoksa bateri olmadan evde çalışma rehberindeki hazırlıklardan yararlanabilirsin.

Her biri ayrı bir soruyu çözen beş ritim

İlk karşılaştırmada bütün örnekleri aynı rahat hızda dene. A düzeninde az ses var; B’de aralar hi-hat ile dolduruluyor. C ve D, bas davulun yerini farklı biçimlerde değiştiriyor. E ise bazı hi-hat seslerini çıkarıyor. Harfler yalnızca bu rehberdeki örnekleri ayırt etmek içindir; tür adı veya zorluk derecesi değildir.

A örneği: dört açık dayanak

Hi-hat bir, iki, üç ve dörtte çalınır. Bas davul bir ve üçte; trampet iki ve dörttedir. Aradaki “ve” konumlarında üç çalgının hiçbirinde yeni ses başlamaz. Yine de o aralıkları say. Böylece dört ana olayın eşit uzaklıkta olup olmadığını daha kolay fark edebilirsin.

Bu ölçüde dört hi-hat, iki trampet ve iki bas davul vuruşu vardır. Toplam sekiz ayrı çalgı vuruşu, dört farklı zaman konumuna dağılmıştır. Çalınan ses sayısı ile ana vuruş sayısı aynı şey değildir. Hareket etmeden önce her sayıda birlikte duyulacak iki sesi adlandırmayı dene.

B örneği: sayılar arasına hi-hat ekle

Bas davul ve trampeti hiç değiştirme. Hi-hat bu kez bütün sayılarda ve bütün “ve”lerde çalsın. Aynı ölçüde sekiz hi-hat vuruşu duyulur. Zil daha sık çalınıyor diye ana tempo hızlanmış olmaz. Sonraki ölçünün biri, A örneğindekiyle aynı zaman aralığının sonunda gelmelidir.

Bir ölçü A, bir ölçü B çalarak karşılaştır. B hızlanıyorsa hi-hat satırını tek başına sabit bir sayım üzerinde çalış. Sonra davulları yeniden ekle. B’den sonra A fazla boş gelirse o boşluklara istemeden yeni sesler koymak yerine, sessiz kalan alt bölümleri saymayı sürdür.

C örneği: üçten hemen önce bas davul ekle

B düzeninden başla ve ikiden sonraki “ve”ye bir bas davul ekle. Bas davul artık bir, iki-ve ve üçte çalınır. Üçteki eski vuruş yerinde kalır; yeni ses onun yerine geçmez. Eklenen olay, ikideki trampet ile üçteki bas davulun tam arasındadır.

Önce yalnız “iki ve üç” bölümünü çalış. Trampet, bas davul, bas davul sırasını duyarken hi-hat üç konumu da işaretler. Son iki bas davulu birbirine sıkıştırma. Bu küçük bölüm anlaşılınca ölçünün tamamına bağla. Değişikliği fark etmek için tempoyu artırmak gerekmez.

D örneği: ikinci bas davulu üçün arkasına taşı

Yeniden B’ye dön. Üçteki bas davulu çıkarıp üçten sonraki “ve”ye yerleştir. Bu kez bas davul toplam iki kez duyulur: bir ve üç-ve. Hi-hat üçü işaretlemeye devam ettiği için üçüncü ana vuruş ortadan kalkmaz. Yalnızca bir çalgının bu zemin üzerindeki girişini değiştirmiş olursun.

C ile D’yi yavaşça karşılaştır. C’de üç bas davul vuruşu vardır ve bunlardan biri üçün üzerindedir. D’de iki bas davul bulunur; üçün üzerinde yalnız hi-hat kalır. İkisi aynı duyuluyorsa yanlışlıkla bir vuruşu eklemiş veya çıkarmış olabilirsin. “İkisi de araya geliyor” demek yerine değişen sütunu bul.

E örneği: bazı hi-hat aralarını sessiz bırak

Bas davul bir ve üçte, trampet iki ve dörtte kalsın. Hi-hat bir, bir-ve, iki, üç, üç-ve ve dörtte çalınsın. İki-ve ile dört-ve üzerinde yeni hi-hat sesi yoktur. Bu iki boşluk dokuyu değiştirir, fakat ölçünün toplam süresini değiştirmez.

Yalnız işaretli yerlerde çalarken sekiz konumun tamamını sesli say. Boşlukları kısaltırsan sonraki ölçüye erken başlarsın. Başlangıçta çalmadığın yerleri sessiz bir el hareketiyle takip edebilir, sonra sayımı koruyarak bu hareketi kaldırabilirsin. Sessizlik rahatsız etti diye araya başka zil eklemek örneğin sorusunu değiştirir.

Kısa atak, zamanında geri döndüğünde anlam kazanır

Bateride atak veya geçiş, sürekli tekrarlanan eşliği kısa süreliğine değiştirir. İlk örnek için A düzenini üçün sonuna kadar sürdür; dördün üzerinde ve dörtten sonraki “ve”de iki trampet çal. Bu sürümde o iki konumdaki hi-hat seslerini çıkar. Sonraki ölçünün birinde ilk bas davul–hi-hat birleşimine dön.

Geçiş ölçüsünün tamamında hi-hat bir, iki ve üçtedir. Bas davul bir ve üçte; trampet iki, dört ve dört-ve üzerindedir. Ölçü hâlâ dört ana vuruş sürer. İki trampet eklemek beşinci vuruş oluşturmaz. Son trampet, sonraki ölçünün başlangıcını geciktirmemelidir.

İki ölçülük bir döngü kur: önce değişmeyen A, sonra geçiş ölçüsü ve tekrar A. Sayımı son trampette bitirme; sonraki bire kadar sürdür. Asıl çalışılan şey bağlantıdır. Geri dönüşü açık olan çok kısa bir geçiş, aceleye gelen uzun bir ses dizisinden daha belirli bir çalışma görevi sunar.

Ayrıntıyı duyabileceğin bir tempo seç

Online metronomda her tığı sayılan bir dörtlük ana vuruşa denk getir. Bütün sayımı rahatça söyleyebildiğin bir hızla başla. Ekrandaki BPM sayısı, tığın hangi müzikal birimi temsil ettiğini bildiğinde anlamlıdır. Başka bir bölünmeye geçtiğinde aynı sayının neyi anlattığını yeniden kontrol et.

Bir ölçüyü birkaç kez tekrarla, dur ve duyduğunu tarif et. Birlikte başlaması gereken iki ses ayrıldı mı? Eklenen bas davul, sonraki vuruşu öne mi çekti? Çalınmayan hi-hat konumu sayımdan da mı kayboldu? Bunlardan birini seçip sonraki denemeyi o ayrıntıya ayır.

Zorluğu artırırken tek bir şeyi değiştir: başka bir örneğe geç, bağlantıyı uzat veya tempoyu biraz değiştir. Aynı aralıkları yeniden kurabilmek ve iki örnek arasında bilinçli geçmek de ilerlemedir. Daha hızlı olmak tek hedef değildir. Herkes için geçerli bir tekrar sayısı, ritmi öğrendiğini kesin olarak göstermez.

Zamanlama sorunu ile ses dengesi sorununu ayır

Vuruşlar doğru yerde olabilir ama güçlü hi-hat yüzünden bas davulu duymakta zorlanabilirsin. Bu, bas davulu yanlış alt bölüme koymaktan farklıdır. Mümkünse satırları ayrı dinle, sonra birleştir. Gerçek sette ses dengesini uygun yönlendirmeyle çalış; her belirsizliği daha sert vurarak çözmeye uğraşma.

Tarayıcıdaki ses gecikmesi de değerlendirmeyi etkileyebilir. Yanıt belirgin biçimde geç geliyorsa tek dokunuşlarla ses bağlantısını karşılaştır. Kablosuz ses veya cihaz işlemleri algıladığın zamanlamaya ek gecikme katabilir. Sanal davul aracı kalibre edilmiş bir ritim ölçüm cihazı değildir; tek bir denemeden yetenek kararı çıkarma.

Web sayfasındaki sentetik davul sesleri belirli bir akustik modelin birebir kaydı olarak sunulmaz. Etiketler seslerin müzikal görevlerini belirtir. Aracı kısa konum karşılaştırmalarında kullan; baget ve pedal tekniğini uygun fiziksel araçla ayrıca çalış. Böylece bir alandaki güçlüğü yanlış araca çözmeye çalışmazsın.

Bir sonraki çalışmayı tarif eden not tut

Yalnız kaç dakika çaldığını yazmak yerine örneğin harfini, sayım biçimini ve bir gözlemi kaydet. “C; her sayıya bir tık: iki-ve bas davulu tek başına açık, hi-hat eklenince üç erken geliyor” notu, sonraki denemede nereye bakacağını anlatır. Genel bir iyi/kötü puanından daha uygulanabilirdir.

Çizelgeyi takip etmek zorsa önce ritim çalışma kâğıdında ses başlangıçlarını işaretle. Alt bölümlerin uzunluğundan emin değilsen dörtlük, sekizlik ve onaltılık nota sürelerini incele. Ritmi duyup hatırlamakta zorlanıyorsan hareketi eklemeden önce sayarak veya heceleyerek tekrar et.

Hızdan önce örneğin doğru anlaşıldığını kontrol et

Soru 1: İkiden sonraki “ve”de hangi örnekte bas davul vardır? C örneğinde. Eklenen bas davul, ikideki trampet ile üçteki bas davulun arasındadır. D örneği ise ikinci bas davulu üç-ve konumuna taşır.

Soru 2: E örneğinde kaç hi-hat vuruşu var? Altı. İki-ve ve dört-ve konumlarında hi-hat başlamaz. Bu konumların süresi devam ettiğinden ölçü yine dört ana vuruş uzunluğundadır.

Soru 3: İki trampetli kısa atak ölçüyü uzatır mı? Hayır. Var olan dördüncü vuruşu iki eşit sekizlik konumla doldurur. Ana ritim sonraki ölçünün birinde yeniden başlar. Burada doğru cevap hızına değil, zaman içindeki yerleşime bağlıdır.

Sık karşılaşılan sorular

İki ölçüyü birleştirirken neyi takip etmeliyim?

Önce B, ardından E örneğini çaldığını düşün. İki ölçü toplam sekiz ana vuruş sürer. B’de sekiz hi-hat, iki trampet ve iki bas davul; E’de altı hi-hat, iki trampet ve iki bas davul vardır. Toplam yirmi iki çalgı vuruşu bulunması, yirmi iki ana vuruş sayacağın anlamına gelmez. Bazı sesler aynı sütunda birlikte başladığı için zamanları ortaktır.

Bu bağlantıda ikinci ölçüye geçince hi-hat eksilen yerleri takip et. Bas davul ve trampet aynı konumları korur; yeni bir sayım başlatman veya tempoyu düşürmen gerekmez. Önce ikinci ölçünün iki-ve boşluğunu, sonra dört-ve boşluğunu gözle. Yanlışlıkla B’yi sürdürdüysen bütün bağlantıyı değiştirmek yerine yalnız ikinci ölçünün hi-hat satırını yeniden okuyabilirsin.

Bunları çalınca bir şarkıyı öğrenmiş olur muyum?

Hayır. Bir şarkının bölümleri, ses dengesi, eşliği ve ifade biçimi değişebilir. Bu örnekler müzik içinde daha sonra tanıyabileceğin kısa ilişkileri ayırır. Belirli bir kaydın veya eserin notası değildir.

Hi-hat her zaman sağ elle mi çalınır?

Her kurulum ve çalan kişi için tek zorunlu el dağılımı yoktur. Çizelgeler hangi sesin ne zaman başlayacağını gösterir. Gerçek sette kendine uygun düzeni ve tekniği ayrıca öğrenmelisin.

Az sesli örnek neden bazen daha zor geliyor?

Sesleri azaltmak aralıkların düzensizliğini daha belirgin duyurabilir. Fazladan seslerle boşluğu kapatmak yerine iç sayımı koru. Sessizlik, zamanın durduğu değil, sesin başlamadığı bölümdür.

Kaynak ve örneklerin kapsamı

Temel çalgı görevleri Drumeo’nun bateriye giriş kaynağıyla; süre bölünmesi Open Music Theory nota süreleri açıklamasıyla karşılaştırıldı. Beş çizelge, geçiş örneği ve kontrol soruları KulakApp için hazırlandı. Üçüncü taraf nota, görsel veya ses kaydı kopyalanmadı.