Noktalı Nota Nasıl Sayılır? Vuruşlarla Açık Örnekler
Kısa cevap: Notanın sağındaki nokta, notaya kendi değerinin yarısını ekler. Dörtlük nota = 1 vuruş kabul edildiğinde noktalı ikilik 2 + 1 = 3 vuruş, noktalı dörtlük 1 + ½ = 1½ vuruş, noktalı sekizlik ½ + ¼ = ¾ vuruş sürer. Saymanın en kolay yolu vuruşları ikiye bölmek ve “1-ve-2-ve” diye saymaktır.
Bu sayfada
Nokta kuralı
Nota başının sağına konan küçük nokta, o notanın süresini uzatır. Kural tektir ve her nota değeri için geçerlidir: nokta, notanın kendi süresinin yarısı kadar ekleme yapar.
Formülle yazarsak: noktalı nota = nota değeri + nota değerinin yarısı. Bu yüzden noktalı bir nota her zaman kendi değerinin 1,5 katıdır. Nokta, notanın üstüne ya da altına değil, her zaman sağına yazılır. Notanın üstündeki ya da altındaki nokta ise staccato, yani “kısa ve kesik çal” anlamına gelir; ikisini karıştırmamak gerekir.
Noktalı nota süreleri tablosu

| Noktalı nota | Hesap | Süre (dörtlük = 1) | Neye eşit? |
|---|---|---|---|
| Noktalı birlik | 4 + 2 | 6 vuruş | Birlik + ikilik |
| Noktalı ikilik | 2 + 1 | 3 vuruş | İkilik + dörtlük |
| Noktalı dörtlük | 1 + ½ | 1½ vuruş | Dörtlük + sekizlik |
| Noktalı sekizlik | ½ + ¼ | ¾ vuruş | Sekizlik + onaltılık |
Temel nota değerlerinden emin değilsen önce dörtlük, sekizlik ve onaltılık notalar sayfasındaki sayım örneklerini çalışmanı öneririz.
Noktalı ikilik nasıl sayılır?
Noktalı ikilik üç vuruş sürer. 3/4 ölçüde tek başına bütün ölçüyü doldurur; bu yüzden valslerde ve 3/4’lük şarkıların sonunda sık görülür. 4/4 ölçüde ise noktalı ikilikten sonra genellikle bir dörtlük nota ya da dörtlük sus gelir.
Sayım: “1 – 2 – 3” boyunca sesi tut, 3’ün sonunda bırak. El çırparak çalışırken 1’de çırp, 2 ve 3’te elini havada tutup sesin sürdüğünü hisset.
Noktalı dörtlük nasıl sayılır?
Noktalı dörtlük yeni başlayanları en çok zorlayan değerdir, çünkü vuruşun ortasında biter. Bu yüzden sayımı ikiye bölmek gerekir: 1 – ve – 2 – ve.
- Noktalı dörtlük, “1”de başlar ve “1-ve-2” boyunca sürer: 1½ vuruş.
- Ardından gelen sekizlik nota “2”nin “ve”sinde çalınır.
- Bu “uzun–kısa” kalıp (noktalı dörtlük + sekizlik) tam iki vuruş eder ve pek çok tanıdık ezgide geçer.
Pratik ipucu: Kalıbı önce noktasız hâliyle, yani “dörtlük + sekizlik + sekizlik” şeklinde çal. Sonra ilk sekizliği bir önceki notaya bağlayarak sesini kes: geriye noktalı dörtlük ve tek sekizlik kalır. Bu dönüşüm, noktanın neden “yarım değer” eklediğini kulakla hissetmeni sağlar.
Nokta ile uzatma bağı arasındaki fark
Nokta ve uzatma bağı aynı işi farklı yollarla yapar: ikisi de sesi uzatır. Noktalı dörtlük, bir dörtlük notayla bir sekizlik notanın uzatma bağıyla birleştirilmiş hâline eşittir. Ancak uzatma bağı ölçü çizgisinin üstünden geçebilir, nokta geçemez. Bir ses ölçü çizgisini aşıyorsa nokta değil, uzatma bağı kullanılır.
Çift nokta ve noktalı sus
Çift noktalı notada ikinci nokta, birinci noktanın yarısını ekler. Çift noktalı ikilik 2 + 1 + ½ = 3½ vuruştur. Klasik eserlerde rastlanır ama başlangıç seviyesinde nadirdir.
Suslar da noktalı olabilir ve kural aynıdır. Noktalı dörtlük sus 1½ vuruş boyunca sessizlik demektir. Susları saymayı müzikte sus işaretleri sayfasında ayrıntılı ele alıyoruz.
Alıştırmalar
Metronomu 60 BPM’e ayarla (online metronom) ve her satırı önce sayarak, sonra el çırparak çal. Toplamın ölçüyü doldurduğunu kontrol et.
| Ölçü | Kalıp | Kontrol |
|---|---|---|
| 3/4 | Noktalı ikilik | 3 = 3 ✓ |
| 4/4 | Noktalı ikilik + dörtlük | 3 + 1 = 4 ✓ |
| 2/4 | Noktalı dörtlük + sekizlik | 1½ + ½ = 2 ✓ |
| 4/4 | Noktalı dörtlük + sekizlik + ikilik | 1½ + ½ + 2 = 4 ✓ |
| 4/4 | Dörtlük + noktalı dörtlük + sekizlik + dörtlük | 1 + 1½ + ½ + 1 = 4 ✓ |
Kalıpları kulağınla da tanımak için ritim testini deneyebilir, ritim çalışma kâğıdındaki örnekleri yazdırıp çalışabilirsin.
Sık sorulan sorular
Noktalı nota ne demek?
Sağında nokta bulunan notadır. Nokta, notaya kendi süresinin yarısını ekler.
Noktalı ikilik kaç vuruştur?
Dörtlük notanın 1 vuruş olduğu ölçülerde noktalı ikilik 3 vuruştur.
Noktalı dörtlük kaç vuruştur?
1½ vuruştur. Genellikle ardından bir sekizlik nota gelir ve ikisi birlikte 2 vuruş eder.
Notanın üstündeki nokta da süre mi ekler?
Hayır. Notanın üstündeki ya da altındaki nokta staccato işaretidir ve notayı kısa çalmayı gösterir. Süre ekleyen nokta, notanın sağına yazılır.
Nokta ölçü çizgisinden taşabilir mi?
Hayır. Bir ses ölçü çizgisini aşıyorsa nokta yerine uzatma bağı kullanılır.