Sanal Mızıka: 10 Delikte Nota ve Melodi Çal
On delikli sanal mızıkada bir delik seç, üfleme veya çekme düğmesine bas ve notayı dinle. Başlangıç için 4–7. deliklerdeki Do majör dizisini kullanabilirsin. Sesler tarayıcıda sentezlenir; bu araç gerçek mızıka kaydı, nefes ölçümü veya mikrofonla akort uygulaması değildir.
Sanal mızıka nasıl çalınır?
Önce görmek istediğin delik grubunu seç: 1–5 ya da 6–10. Her delik numarasının altında iki düğme vardır; üstteki üfleme, alttaki çekme notasını çalar. Düğmeye basılı tuttuğun sürece ses devam eder, bıraktığında kesilir. Unutulup açık kalan sesleri önlemek için tek bir basış en fazla dört saniye sürer.
Bilgisayarda 1–9 tuşları aynı numaralı delikleri, 0 tuşu onuncu deliği üfler. Shift’i basılı tutarak aynı tuşa basarsan çekme notası çalar. Escape bütün sesleri durdurur; başka bir sekmeye geçtiğinde de sesler kesilir. Üst delikler oldukça tiz olduğu için sesi düşükten açıp önce dördüncü ve beşinci deliklerle rahat duyduğun düzeyi bul. Araç mikrofon kullanmaz, yani telefona üflemen gerekmez.
Do mızıkanın nota tablosu
Araç, en yaygın on delikli mızıka düzeni olan Do majör Richter akordunu kullanır. Tablodaki her satır bir deliktir: aynı delikten üflediğinde bir nota, nefesi içeri çektiğinde başka bir nota çıkar.

| Delik | Üfleme | Çekme |
|---|---|---|
| 1 | C4 | D4 |
| 2 | E4 | G4 |
| 3 | G4 | B4 |
| 4 | C5 | D5 |
| 5 | E5 | F5 |
| 6 | G5 | A5 |
| 7 | C6 | B5 |
| 8 | E6 | D6 |
| 9 | G6 | F6 |
| 10 | C7 | A6 |
Nota adının yanındaki sayı oktavı gösterir. Birinci deliğin üfleme sesi C4, dördüncünün C5, yedincinin C6, onuncunun C7’dir; dördü de Do’dur ama her biri bir öncekinden bir oktav tizdir. Harfli adlarda C Do, D Re, E Mi, F Fa, G Sol, A La, B Si demektir. Almanca kaynaklarda Si için H harfini görebilirsin.
Bu tablo yalnız Do akortlu on delikli diyatonik mızıka için geçerlidir. Kromatik ve tremolo mızıkalar ya da farklı tonda akort edilmiş modeller başka bir düzen kullanır; elindeki çalgı farklıysa üreticinin tablosuna bak.
4–7. deliklerde Do majör dizisi
Yeni başlayan biri için en kullanışlı bölge ortadaki dört deliktir, çünkü Do majör dizisinin bütün sesleri burada bükme tekniği gerektirmeden bulunur. Sıra şöyledir: 4 üfle, 4 çek, 5 üfle, 5 çek, 6 üfle, 6 çek, 7 çek, 7 üfle. Duyduğun notalar Do–Re–Mi–Fa–Sol–La–Si–Do olur. Do majör dizisini dinle düğmesi aynı sırayı senin için çalar.

En çok karışan yer yedinci deliktir. Her delikte önce üfleyip sonra çekmeye alışırsan dizi burada bozulur: Si için önce 7 çekme, tiz Do için sonra 7 üfleme gerekir. Sırayı ters çevirirsen Do’dan Si’ye indiğini duyarsın. Diziyi önce iki parça hâlinde çal (4ü 4ç 5ü 5ç ve 6ü 6ç 7ç 7ü), sonra birleştir. İnerken bütün sırayı tersten uygula: 7 üfle, 7 çek, 6 çek, 6 üfle, 5 çek, 5 üfle, 4 çek, 4 üfle.
Mızıka tabı nasıl okunur?
Mızıka tabı, notayı porte üzerinde göstermek yerine hangi deliği ve hangi nefes yönünü kullanacağını yazar. Bu sayfada +4 dördüncü deliğe üflemek, −4 aynı delikten çekmek demektir. Rakam deliği, işaret yönü gösterir. Bazı kaynaklar artıyı hiç yazmaz ya da çekmeyi parantez veya okla gösterir; yeni bir tabı çalmadan önce açıklamasını oku.

İlk örnek olarak +4 −4 +5 −4 çal: Do–Re–Mi–Re. Eksi işareti bir delik sola gitmek anlamına gelmez; ikinci ve dördüncü seslerde yine dördüncü deliktesin. Şimdi yalnız son işareti değiştir: +4 −4 +5 +4. Ezgi bu kez Re’de asılı kalmak yerine başladığı Do’ya döner. Tab yazısı ritmi göstermez; yan yana dört işaret, notaların eşit süre çalınacağı anlamına gelmeyebilir. Bu örneklerde her notaya bir vuruş ver.
Alt, orta ve üst delikler aynı davranmaz
On delikli mızıka, piyanonun beyaz tuşlarının tek sıraya dizilmiş hâli değildir. İlk üç delikte düz seslerle eksiksiz bir dizi çıkmaz ve bir ses tekrar eder: 2 çekme ile 3 üfleme aynı Sol’dür (G4). Bu bir eksik ya da hata değil, Richter düzeninin bilinçli bir özelliğidir.
Yön ilişkisi de bölgeye göre değişir. Dördüncü delikte üfleyip çektiğinde Do’dan Re’ye çıkarsın; yedinci delikte aynı hareket tiz Do’dan Si’ye, sekizincide Mi’den Re’ye indirir. Bu yüzden “çekme sesi her zaman daha incedir” diye bir kural yoktur. Delik grubu düğmesi de bir transpoze düğmesi değildir: 6–10’u seçtiğinde aynı çalgının gerçek üst delikleri görünür.
Tek sesten akora
Gerçek mızıkada yan yana birkaç delik aynı anda ses verebilir. İlk üç deliğe birlikte üflediğinde Do–Mi–Sol, yani Do majör akoru; birlikte çektiğinde Re–Sol–Si, yani Sol majör akorunun sesleri duyulur.

Bu araç aynı anda en fazla dört sese izin verir. Dokunmatik ekranın destekliyorsa üç düğmeye birlikte bas; klavyede 1, 2 ve 3 tuşlarını birlikte tutmak üfleme akorunu, Shift ile birlikte tutmak çekme akorunu çalar. Bazı klavyeler belirli tuş birleşimlerini algılamaz; tek tek çalışan sesler birlikte çalışmıyorsa bunun nedeni büyük olasılıkla klavyedir. Sesler birleşince toplam düzey arttığı için sesi biraz kıs.
On dakikalık çalışma planı

- İlk iki dakika: 4 üfle, 4 çek, 5 üfle, 5 çek. Bir tur boyunca hep aynı adlandırmayı kullan: ya nota adlarını ya delik yönergelerini söyle.
- Sonraki iki dakika: üst yarıyı ekle (6ü 6ç 7ç 7ü) ve yedinci delikteki sıra değişimi netleşince diziyi baştan sona bir kez çal.
- İki dakika tab: yukarıdaki iki dört notalık örneği, her notaya bir vuruş vererek çal. Tempo için online metronomu dakikada 60 vuruş gibi rahat bir hıza ayarlayabilirsin.
- İki dakika aralık: önce 4 üfle–4 çek (Do–Re), sonra 4 üfle–5 üfle (Do–Mi) çal. Başlangıç aynı kaldığı için ikinci hareketin daha geniş olduğunu rahatça duyarsın.
- Son iki dakika: serbestçe dene ve tek bir somut not al; örneğin “yedinci delikte Si’nin önce geldiğini artık karıştırmıyorum”.
Sesin kaynağı ve aracın sınırları
Bu mızıkanın sesi bir kayıt değildir; tarayıcıda Web Audio osilatörleri ve filtrelerle üretilir. Notalar eşit aralıklı sistemde La4 = 440 Hz referansına göre hesaplanır. Bu, yazılı notayla duyduğun frekansı tutarlı biçimde eşleştirir; ama gerçek bir çalgının kamış tınısını ve her modelin akort tercihini yansıtmaz.
Ses bükme, overblow, vibrato ve elle yapılan efektler bu aracın kapsamında değildir; düğmeye basmak nefesini ya da ağız biçimini ölçmez. Bu sayfada nota yerlerini ve sesler arasındaki ilişkiyi öğrenebilirsin; tek ses çıkarma ve nefes kontrolü gibi teknikler gerçek bir mızıkada çalışılır. Nota düzenini HOHNER’in mızıka sorularıyla karşılaştırabilirsin.
Ses gelmiyorsa veya gecikiyorsa
Tarayıcılar sesi ancak bir düğmeye bastıktan sonra başlatır; önce tek bir notaya bas. Ses yoksa aracın ses kaydırıcısını, cihazın ana sesini ve bağlı bir Bluetooth kulaklık olup olmadığını kontrol et. Kablosuz kulaklık gecikme ekleyebilir; aynı denemeyi cihazın hoparlörüyle karşılaştır. Bir tuş birleşimi çalışmıyorsa tuşları tek tek dene. Beklenmedik biçimde uzayan bir ses için Durdur düğmesini veya Escape’i kullan.
Sık sorulan sorular
Sanal mızıka ücretsiz mi?
Evet. On deliği, nota seslerini ve Do majör örneğini hesap açmadan kullanabilirsin.
Telefonun mikrofonuna üflemem gerekiyor mu?
Hayır. Üfleme ve çekme sesleri düğmelerle seçilir. Araç mikrofon izni istemez, nefesini ölçmez ve çaldığını kaydetmez.
Duyduğum ses gerçek mızıka kaydı mı?
Hayır. Tarayıcıda üretilen özgün bir sentez sestir. Nota düzeni Do Richter mızıkayı izler.
2 çekme ve 3 üfleme neden aynı duyuluyor?
Standart Do düzeninde ikisi de aynı oktavdaki Sol sesidir (G4). Bu tekrar Richter düzeninde bilinçli olarak bulunur.
Her ezgiyi bu araçla çalabilir miyim?
Hayır. Düz Richter notaları bütün kromatik sesleri içermez ve araçta bükme yoktur. Örneğin düz sesler arasında F4 bulunmaz. Çalmak istediğin ezginin notalarını önce tabloyla karşılaştır.
Görseller, çalışma örnekleri ve sentez ses kodu KulakApp için özgün hazırlanmıştır.