Sanal Org: Klavyeyle ve Dokunarak Org Çal
Sanal orgu ekrandaki tuşlara basarak veya bilgisayar klavyenle çalabilirsin. Bir notayı basılı tut, bıraktığında nasıl kesildiğini dinle; ardından oktavı ve ses katmanlarını değiştir. Bu araç gerçek bir kilise orgunun kaydını kullanmaz. Sesler tarayıcıda özgün olarak üretilir. Başlamak için hesap açman, mikrofon izni vermen ya da bir program indirmen gerekmez.
Tuşa bas, sesi şekillendir
Gerçek borulu org kayıtları kullanılır. Tuşu bıraktığında ses durur; mikrofon gerekmez.
Bir nota seç. Klavye kısayolları tuşların altında; Escape durdurur.
Tek bir uzun notayla başla
8′ katmanını seçili bırak, oktavı Do4’te tut, ilk Do tuşuna iki saniye bas ve bırak. Org ile piyano arasındaki temel fark budur: ses, tuş basılı kaldıkça sürer; ilk vuruştan sonra sönmez. Uzun ses kısa bir piyano notasından daha gür hissedilebilir, bu yüzden ses düzeyini düşükten aç.
Bilgisayarda, bir form alanına yazmıyorsan kısayollar sayfanın her yerinde çalışır. A, S, D, F, G, H, J ve K tuşları Do’dan üst Do’ya doğal notaları; W, E, T, Y ve U aradaki beş siyah tuşu çalar. Birkaç tuşu birlikte basılı tutarak akor çalabilirsin; ancak bazı klavyeler her tuş birleşimini algılamaz. Telefonda tuşlara doğrudan dokun. Durdur düğmesi ya da Escape bütün sesleri keser.

Klavye Do’dan Do’ya on üç kromatik konum içerir: sekiz beyaz ve ikili ile üçlü gruplar halinde beş siyah tuş. İkili grubun hemen solundaki beyaz tuş Do, üçlü grubun solundaki Fa’dır. Mi ile Fa ve Si ile Do arasında siyah tuş yoktur, çünkü bu notalar zaten yarım ses uzaklıktadır.
8′, 4′ ve 2′ katmanları ne işe yarar?
Borulu orgda registerler boru uzunluklarına göre adlandırılır: 8′ yazılan perdede, 4′ bir oktav, 2′ iki oktav yukarıda ses verir. Bu araç aynı fikri izler: Do4 seçiliyken 8′ Do4’ü, 4′ Do5’i, 2′ Do6’yı ekler. Tuşun üzerindeki ad değişmez, çünkü o ad bastığın tuşu gösterir, çıkan seslerin hepsini değil.

Katmanları önce tek tek dene: Do’yu yalnız 8′ ile, sonra yalnız 4′ ile tut; aynı tuşa bastığın halde ikinci ses daha incedir. Ardından 8′ ve 4′’ü birlikte seçip oktav karışımını dinle, en son 2′’yi ekle. Katmanı ya da oktavı değiştirmek çalan sesleri durdurur; her değişiklikten sonra tuşa yeniden bas. Hiç katman seçili değilse araç seçmeni ister; bu sessizlik beklenen bir durumdur.
Bütün katmanlar aynı borulu org kayıtlarını kullanır. Tarayıcı, en yakın kayıtlı Do’nun çalma perdesini kaydırarak diğer notalara ve üst katmanlara ulaşır. Yani duyduğun, tek bir org sesinin oktav karışımlarıdır; her biri kendi rengine sahip ayrı boru dizileri değildir. Gerçek bir orgda registerler yalnız perdede değil, tınıda da farklılaşabilir.
Bağlı ve kesik cümle
Uzun ses, her notanın nerede bittiğini duyulur kılar. Do–Re–Mi–Re’yi notalar arasında küçük boşluklar bırakarak yavaşça çal; sonra her nota bir sonraki başlarken bitecek biçimde tekrarla. Sesler aynıdır, değişen yalnız artikülasyondur. Re ve Mi eklenirken Do hâlâ çalıyorsa tek bir ezgi değil, bir ses kümesi tutuyorsundur.

İki ölçülük bir alıştırma için Do–Re–Mi–Sol ve ardından Sol–Mi–Re–Do çal, her notaya bir vuruş ver. İlk ölçüyü kesik, ikinciyi bağlı çal, sonra yer değiştir. Karşılaştırma sırasında oktavı, katmanları ve tempoyu sabit tut ki değişen tek şey artikülasyon olsun. Yavaş ayarlı bir online metronom sana sabit bir vuruş verir.
Majör ve minör akorlar
Akor düğmeleri üç notayı kısa bir süre birlikte çalar; dokunmatik ekran ya da bilgisayar klavyesi bir birleşimi algılamakta zorlandığında işe yarar. Do majör Do, Mi ve Sol’den oluşur. Do minör Do ile Sol’ü korur, ortadaki notayı Mi♭’ye indirir. Dış notalar sabit kaldığı için duyman gereken tek fark değişen üçlüdür.

“Parlak” ya da “karanlık” gibi sözcükler kişisel betimlemelerdir. Güvenilir fark kökten üçlüye olan uzaklıktır: majörde dört, minörde üç yarım ses; beşli iki akorda da kökten yedi yarım ses yukarıdadır. Önce üç notayı ayrı ayrı çal, sonra akor düğmesini kullan, en son majör ile minörü aralarında kısa bir sessizlikle dönüşümlü çal. La minör düğmesi La, Do ve Mi’yi çalar; gösterilen oktavda en alttaki ses Do olabilir, bu da aynı akorun farklı bir dizilişidir.
On dakikalık çalışma

- 0–2. dakika: yalnız 8′ açıkken siyah tuş gruplarını kullanarak Do, Fa ve Sol’ü bul ve rahat bir ses düzeyi ayarla.
- 2–4. dakika: Do–Re–Mi–Sol ve Sol–Mi–Re–Do’yu eşit hızda çal, notaların bitişine dikkat et.
- 4–6. dakika: Do majör ve Do minör düğmelerini karşılaştır; akorlar karışırsa ayrı notalara dön.
- 6–8. dakika: aynı Do’yu yalnız 8′, yalnız 4′ ve ikisi birlikte tut; perde mi, karışım mı, ikisi mi değişti söyle.
- 8–10. dakika: Do, Re, Mi ve Sol’den dört notalık bir dizi uydur ve ezberden yeniden çal. Unutursan üç notaya indir.
Piyanodan ve gerçek orgdan farkı
Notaların yeri klavyeler arasında aynen geçer, ama ses davranışı geçmez. Aynı kısa cümleyi sanal piyanoda çal ve her notanın başlangıcından sonrasını dinle: piyano söner, org sürer. Bu sayfada tuşa sert basmak sesi gürleştirmez; düzeyi yalnız ses kaydırıcısı değiştirir. Sanal melodika da aynı klavye düzenini paylaşır, ama gerçek çalgıda ses nefese bağlıdır.
Burada pedal klavyesi, ikinci manuel, ekspresyon pedalı ya da otomatik eşlik yoktur. Do, Mi ve Sol’ü rahatça bulduğunda sol anahtarı notaları rehberi bu tuşları yazılı notayla birleştirir.
Ses gelmiyorsa ya da gecikiyorsa
Tarayıcılar sesi ancak bir şeye bastıktan sonra başlatır; 8′’yi seç, sesi biraz aç ve bir tuşa bas. Hâlâ ses yoksa cihazın ses düzeyini, sessize alınmış sekmeyi ve bağlı kulaklığı kontrol et. Bluetooth ses gözle görülür gecikme ekleyebilir; aracın geç tepki verdiğine karar vermeden önce cihaz hoparlörüyle karşılaştır. Klavyeyle bir akor çalışmıyorsa notaları tek tek dene ya da akor düğmesini kullan.
İki sınır bilinçlidir. Aynı anda en fazla altı nota çalabilir; yedincisi en eskisinin yerini alır. Basılı tutulan bir nota da parmak ekrandan kayarsa ya da tuş bırakma algılanmazsa diye on iki saniye sonra durur. Devam etmek için tuşa yeniden bas.
Sık sorulan sorular
Sanal org ücretsiz mi?
Evet. Hesap, ödeme ya da mikrofon izni olmadan çalabilirsin. KulakApp mobil uygulaması kendi özellikleri ve abonelik seçenekleri olan ayrı bir üründür.
Duyduğum ses gerçek bir orgdan mı kaydedildi?
Evet. Gerçek bir borulu orgun üç notası (Do3, Do4 ve Do5) Ivy Audio’dan Simon Dalzell tarafından kaydedilmiş ve Versilian Community Sample Library’de CC0 1.0 kamu malı adamasıyla yayımlanmıştır. KulakApp özgün WAV dosyalarını küçük AAC dosyalarına dönüştürdü; tarayıcı diğer notalar ve katmanlar için çalma perdesini kaydırır. VCSL kaynağını ve CC0 lisansını inceleyebilirsin. Bir notayı ilk kez çaldığında, kaydı yüklenirken kısa bir bekleme olabilir.
Çaldığımı kaydedebilir veya dışa aktarabilir miyim?
Hayır. Bu sürümde kayıt, ses dışa aktarma, MIDI girişi ya da kaydedilen çalım yoktur ve araç çalmanı puanlamaz.
Temel org kavramları için kaynaklar: Yamaha: stops, Yamaha: pipe organ. Diyagramlar, çalışma örnekleri ve sampler kodu KulakApp’e özgüdür; kayıt kaynağı ve CC0 lisansı yukarıda açıklanmıştır.